2015-07-15
Gorąca sprawa – niesort wypadł z rynku?

8 lipca 2015 roku Rządowe Centrum Legislacji Departamentu Prawa Gospodarczego zwolniło projekt rozporządzenia dotyczącego norm paliw stałych z obowiązku rozpatrzenia przez komisję prawniczą. W praktyce oznacza to, że wkrótce rozporządzenie zostanie podpisane przez Ministra Gospodarki, następnie ogłoszone i po 3 miesiącach od ogłoszenia wejdzie w życie. Celem analizowanego aktu jest wprowadzenie wymagań jakościowych dla paliw stałych, które w obecnym stanie prawnym nie podlegają żadnej regulacji ani kontroli. W uzasadnieniu do projektu podniesiono, że wdrożenie przepisów wykonawczych pozostaje w związku ze strategicznym znaczeniem górnictwa węgla kamiennego dla bezpieczeństwa gospodarki Rzeczypospolitej Polskiej. Należy wskazać, że nieuniknione zmiany wpłyną na organizację działalności energetyki zawodowej, przemysłowej oraz przedsiębiorstw obrotu, które w ciągu 3 miesięcy będą musiały dostosować się do nowych zasad. Wydaje się, że zmiany wprowadzane są w czasie nieuwzględniającym specyfiki branży.

O węglu było głośno w ubiegłym roku, zwłaszcza przed wyborami samorządowymi, kiedy to w błyskawicznym trybie procedowano dwie ustawy. Pierwszą z nich była ustawa o zmianie ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw, która weszła w życie 10 października 2014 roku.  W zasadzie, ze względu na brak przepisów wykonawczych zmiana ustawy nie wprowadziła żadnych ograniczeń w obrocie węglem. Drugą propozycją była nowelizacja ustawy prawo energetyczne. Jednakże, nowelizacja, która miała wprowadzić koncesję na obrót węglem kamiennym po wypracowaniu jej ostatecznego brzmienia utknęła w na etapie prac Sejmowych. W związku ze zbliżającym się sezonem grzewczym 2015-2016, Ministerstwo Gospodarki usprawniło i przyspieszyło tempo prac związanych z wprowadzeniem przepisów wykonawczych do ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw. Prace w tym zakresie trwają już prawie dziewięć miesięcy.

Odnosząc się do zaproponowanych w rozporządzeniu norm jakości paliw stałych należy wskazać, że dotyczą one zarówno węgla pochodzenia krajowego jak również importowanego. Rozporządzenie wskazuje normy dla 12 grup paliw stałych, które będą mogły być przedmiotem obrotu w Polsce. Wśród uwzględnionych w rozporządzeniu produktów węglowych znajdują się typy węgla zaliczane do sortymentów grubych, średnich, paliw kwalifikowanych, miałów, mułów, antracyt, węgiel koksowy oraz paliwa otrzymywanego w procesie przeróbki termicznej węgla kamiennego. W rozporządzeniu nie uwzględniono norm dla paliw stałych niesortowanych tzw. niesortu, który tym samym zostanie wyeliminowany z rynku. Przyjęcie takiego rozwiązania zostało uzasadnione szkodliwym wpływem przemieszanych paliw na środowisko. Zdaniem projektodawcy, wyłączenie z obrotu niesortu spowoduje wymierne korzyści w postaci zmniejszenia emisji pyłu, siarki i innych szkodliwych substancji niebezpiecznych dla środowiska, zdrowia oraz interesu ekonomicznego konsumenta. Uzasadnienie pomija informację, że niesort ze względu na niską cenę jest najczęściej importowanym rodzajem węgla do Polski. Po przywozie do Polski sortuje się go na sortymenty grubsze oraz miały. Import węgla kamiennego do Polski w 2014 roku wyniósł ok. 7,05 mln ton, z czego ponad 61, 5 % stanowił import z Rosji. Wprowadzenie wymagań jakościowych spowoduje, że podmioty sprowadzające węgiel kamienny z Federacji Rosyjskiej będą zobowiązane do sortowania paliw stałych przed ich wprowadzeniem na teren Rzeczypospolitej Polskiej.  Oznacza to, że niesort oraz węgiel o parametrach innych niż wskazane w rozporządzeniu nie będzie mógł przekroczyć naszej granicy. Wyeliminowanie niesortu powinno przyczynić się do ograniczenia importu węgla ze względu na wyższą cenę produktów sortowanych oraz zniechęcający system kontroli węgla.  Niespełnianie wymagań jakościowych zagrożone będzie surowymi sankcjami, opisanymi we wcześniejszym wpisie pt. Są projekty będzie kontrola – węgiel kamienny na celowniku.

Warto zaznaczyć, że opóźnienia związane z wdrożeniem przepisów wykonawczych do ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw mogą spowodować poważne utrudnienia dla przedsiębiorstw obrotu oraz energetyki zawodowej. Wynika to przede wszystkim z faktu, że większość umów na dostawy miału dla energetyki zawodowej na sezon grzewczy 2015- 2016 zawarto już w drodze przetargów. Ogłoszenia o wynikach przetargów na dostawy paliw stałych są udostępniane m.in. na stronach internetowych zamawiających. Oczywistą sprawą jest fakt, że przedsiębiorstwa energetyczne zajmujące się wytwarzaniem energii elektrycznej lub ciepła, na których ciąży wynikający z ustawy Prawo energetyczne obowiązek utrzymania zapasów paliw w ilości zapewniającej utrzymanie ciągłości dostaw energii elektrycznej lub ciepła do odbiorców, nie będą czekały z zawarciem przedmiotowych umów do ostatniej chwili. Nie zadziała również zasada, że przedsiębiorstwa te, jako podmioty profesjonalne powinny były śledzić procesy legislacyjne związane z przedmiotem swojej działalności, gdyż normy przedstawione w aktualnym projekcie rozporządzenia różnią się względem wskazanych w styczniu. Oznacza to, że przedsiębiorstwa nie mogły uwzględnić nowych norm w przetargach organizowanych przykładowo w kwietniu.  Taki zwrot może doprowadzić do sytuacji, w której okaże się, że przedmiotem umów zwartych przez ciepłownie czy elektrociepłownie, będzie paliwo stałe o parametrach niezgodnych z obowiązującymi normami, a przedsiębiorstwa te będą musiały zmagać się z problemem dostosowania ich treści do obowiązującego prawa. Pojawia się pytanie czy w takiej sytuacji, w związku z istotną zmianą prawa, podmioty te będą mogły wypowiedzieć zawarte umowy i np. przeprowadzić postępowania przetargowe od nowa lub ewentualnie, czy dopuszczalna będzie zmiana przedmiotu umowy w tym zakresie. Odpowiedź na to pytanie w dużej mierze zależy od treści zawartych umów np. obecności klauzul typu hard ship. Niedopuszczalna jest jednak sytuacja, w której przedmiotem umowy będzie niesort czy inne paliwo niespełniające wprowadzonych norm, gdyż zarówno jego wprowadzenie do obrotu jak i sprzedaż w ramach umowy będzie niedozwolona i zagrożona sankcjami. W kontekście obowiązku utrzymywania odpowiedniej ilości zapasów oraz zagrożenia karami Prezesa URE weryfikacja umów na dostawy paliw stałych powinna być sprawą priorytetową dla przedsiębiorstw energetycznych.

Wejście w życie nowych regulacji prawdopodobnie negatywnie wpłynie na przedsiębiorstwa obrotu, które w celu zapewnienia terminowości i ciągłości dostaw również zawierają umowy z odpowiednim wyprzedzeniem. Przedsiębiorstwa wprowadzające paliwa stałe do obrotu na terenie Rzeczypospolitej Polskiej będą miały 3 miesiące na dostosowanie profilu swojej działalności oraz zawartych umów handlowych do nowych zasad. Istnieje znaczne ryzyko, że powstanie potrzeba zmiany albo wypowiadania umów na sprzedaż czy import paliw niespełniających nowych norm. Ze względu na różne postanowienia umowne, zmiana treści umów może okazać się problematyczna. Dlatego też przedsiębiorcy podejmujący działania w tym zakresie powinni zachować szczególną ostrożność oraz dotrzymać należytej staranności. Kolejną sprawą będzie dostosowanie placów, sprzętów oraz innych umów handlowych do nowych zasad. Przykładowo, umowy w przedmiocie świadczenia usługi sortowania w nowym stanie prawnym mogą okazać się bezprzedmiotowe. Zmiana zasad badania węgla pociągnie za sobą konieczność dopasowania treści zleceń oraz umów do obowiązujących standardów. Zgodnie z projektem, rozporządzenie wejdzie w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia. Warto wskazać, że ostatnia wersja projektu rozporządzenia wskazywała na14 dniowy okres przejściowy. Wydłużenie okresu vacatio legis uzasadnione jest istotnością zmiany prawa. Zmiany będą dotyczyły przede wszystkim producentów paliw stałych (kopalń), importerów, spółek handlowych reprezentujących producentów węgla z krajów WNP, przedsiębiorstw przemysłowych oraz składów opałowych.

Słowem podsumowania, wprowadzanie zmian prawa powinno odbywać się z uwzględnieniem specyfiki regulowanej branży. Zmiany powinny być wprowadzane w czasie najmniej uciążliwym dla przedsiębiorców, zwłaszcza w sytuacji, gdy w danej branży funkcjonujące mechanizmy mają charakter jasny i przewidywalny. Prowadzenie działalności gospodarczej związanej z obrotem surowcami, zwłaszcza paliwami stałymi charakteryzuje się pewną cyklicznością, która powinna być uwzględniona przez ekspertów tworzących prawo. 




Dodaj komentarz
Nick/Pseudonim
E-mail (ukryty)
WWW
Treść
Subskrybuj

Powiadamiaj mnie o nowych komentarzach do tego artykułu
E-mail (ukryty)


pozostało
do wejścia w życie MiFID II
Bądź na bieżąco

Możesz zaprenumerować ten blog. Wpisz adres e-mail, a powiadomienie o nowym wpisie dostaniesz na swoją skrzynkę. 


O serwisie
  • Prezentujemy i omawiamy prawną stronę elektroenergetyki, gazownictwa, ciepłownictwa i sektora wydobywczego.
  • Śledzimy legislację i komentujemy działania URE i UOKiK oraz największych graczy rynkowych.
  • Analizujemy orzecznictwo krajowe i europejskie dotyczące naszego sektora.
O autorach
Ostatnie komentarze
Milena Kazanowska-Kędzierska komentuje Przedsiębiorco paliwowy, utrzymaj swoją koncesję
Archiwum
2017
Tagi
Poznaj inne nasze serwisy

Blog EuroZamowienia.pl
Blog IPwSieci.pl
Blog kodeksWpracy.pl
Blog PrawoMówni.pl
Blog LepszaTaktyka.pl

Ta strona internetowa używa plików cookies (tzw. ciasteczka) w celach statystycznych oraz dla prawidłowego funkcjonowania strony. Każdy może zaakceptować pliki cookies albo poprzez ustawienia przeglądarki lub wyrażenie zgody poniżej. Możliwe jest także wyłączenie cookies poprzez ustawienia przeglądarki, dzięki czemu nie będą zbierane żadne informacje. Dowiedz się więcej w naszej polityce prywatności.



Akceptuję